Koridor 03
GASTRİT
Bu kelime herkesin sandığı şeyi anlatmıyor; altında dört ayrı tablo var.
Tanıma
Önce bir yanlış anlamayı düzeltelim
Gastrit, mide zarında iltihabi bir değişikliği anlatan doku tanısıdır. Kesin olarak endoskopi sırasında alınan bir doku örneğiyle konur — dışarıdan bakarak, şikâyeti dinleyerek ya da bir anket doldurarak konmaz.
Daha önemlisi şu: doku bulgusu ile kişinin hissettiği şikâyet çoğu zaman birbirini tutmaz. Mide zarında bulgusu olduğu hâlde hiçbir şikâyeti olmayan çok sayıda insan vardır; tersine, aynı yakınmaları yaşayan ama mide zarı olağan görünen insanlar da vardır. Yani "midem yanıyorsa gastritim vardır" çıkarımı, sanıldığı kadar sağlam değil.
Bu koridor bu yüzden isim koymaya çalışmıyor. Yaptığı şey şikâyetinin hangi örüntüde ilerlediğini ayırmak — çünkü yapılacak iş örüntüye göre değişiyor ve dördü birbirinden epey farklı.
Yemek sonrası dolgunluk
Mide yemekten sonra genişleyip içeriği rahatça alamıyor, boşalması da yavaşlıyor.
İşaret Birkaç lokmada doyuyorsun; porsiyonu bitiremiyorsun.
Aç karnına yanma
Şikâyeti belirleyen şey midenin boş geçirdiği süre; bir şeyler yemek tabloyu geçiriyor.
İşaret Gece ağrıyla uyanıp bir şeyler yiyince rahatlıyorsun.
Geri kaçış
Mide ile yemek borusu arasındaki kas halkası gevşiyor ya da mide içi basınç artıyor.
İşaret Yatınca ya da öne eğilince artıyor; yastığı yükseltince rahatlıyorsun.
İlaç ve madde kaynaklı
Ağrı kesiciler, kortizon, kan sulandırıcılar, sigara ve yoğun kahve mide korumasını doğrudan zorlar.
İşaret Şikâyetin yemekle net bir ilişkisi yok; gün boyu dağınık.
Hangi örüntüdesin?
17 soru, yaklaşık 4 dakika. Cevapların cihazından çıkmaz.
Rutin
Mide koruyucu neden bazılarında hiç fark etmiyor
Mide şikâyeti olan hemen herkesin denediği ilk şey aynı: asidi azaltan bir ilaç. Bir grupta bu belirgin şekilde rahatlatır. Bir grupta ise hiç fark etmez — ve o gruptaki kişi genellikle "bende işe yaramıyor" deyip dozu artırır ya da süreyi uzatır.
Sebep şu: dört örüntünün hepsinde sorun asit değil. Yemek sonrası dolgunluk örüntüsünde asıl mesele hacim ve boşalma hızıdır; ilaç asidi azaltır ama boşalmayı hızlandırmaz. İlaç ve madde kaynaklı örüntüde ise asıl iş listeyi gözden geçirmektir. Bu yüzden ilacın işe yarayıp yaramaması tek başına bir bilgi taşır ve testte bu sorulur.
Bir uyarı: mide koruyucuyu kendi başına başlatmak da kesmek de doğru değildir — ilacı yazan hekim karar verir. Bu koridorun sunduğu şey ilaç düzenlemesi değil; öğün büyüklüğü, öğün saatleri ve akşam kapanışı gibi ilaçtan bağımsız çalışan düzen parçalarıdır.
Kendi ritmini kur
24 soru, yaklaşık 6 dakika. Sonunda kendi saatlerine göre yazılmış bir plan çıkar.
Sınır
Bu koridorun dışında kalanlar
Aşağıdakiler bir rutin düzenlemesiyle değerlendirilecek bulgular değildir. Bunlardan biri sende varsa, buradaki hiçbir öneriyi uygulamadan önce hekime görün.
- Kusmada kan ya da telve görünümü, dışkıda siyah renk
- İstemsiz kilo kaybı
- Yutarken takılma hissi ya da giderek artan yutma güçlüğü
- Sürekli kusma
- 50 yaşından sonra yeni başlayan mide şikâyeti
- Kansızlık (anemi) saptanmış olması
- Anne, baba veya kardeşte mide kanseri öyküsü
- Şikâyetin efor sırasında (yokuş, merdiven) artması
- Göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da kola vuran ağrı — kalp kaynaklı ağrı mide yanmasıyla karışabilir
Testlerimiz bu maddelerden birini işaretlediğinde sana sonuç göstermez ve randevu daveti sunmaz. Nedeni burada.